Striptease op de werkvloer

Striptease op de werkvloer, een wat vreemde titel. De stelling is dit: als je succes wilt oogsten in je werk, is een striptease noodzakelijk.

Nee, geen zorgen, we hebben het hier niet over het letterlijk uit je kleren gaan, maar wel over het blootgeven van jezelf. De gedachte achter de stelling is namelijk dat voor goede en langdurige relaties een aantal basisprincipes gelden. Principes zoals vertrouwen, eerlijkheid, authenticiteit. Mensen voelen zich op hun gemak als ze het gevoel hebben dat de persoon tegenover hen geen rol speelt, maar gewoon de persoon is die ze voor zich zien.

En toch blijkt een striptease op de werkvloer juist heel lastig. Want op ons werk hebben we een functie, en dus een rol te vervullen. We zijn er immers niet om onszelf te presenteren, maar in de eerste plaats om een taak te vervullen. Het gaat daarbij voor ons gevoel dus om competenties, en de rol is als een jas die je aantrekt, het dat is niet hetzelfde als de persoon onder de jas. Sterker nog, het blootgeven van de persoon onder de jas kan zeker voor iemand in een leidinggevende rol als zwakheid ervaren worden. En toch is het tegendeel waar. Die angst komt namelijk voort uit het risico dat de relaties om ons heen slecht zouden kunnen omgaan, of zelfs misbruik zouden kunnen maken, van onze openheid. En daar is een simpele oplossing voor.

In mijn vorige baan introduceerde de directeur tijdens zijn eerste toespraak in de organisatie de NAR: de “No Asshole Rule”. Die regel is niet moeilijk. Gedraagt iemand zich slecht, egocentrisch, is het wellicht niet de juiste persoon om in relatie mee te blijven. En dit principe werkt. In sommige gevallen lijkt het op het eerste gezicht onverstandig om afstand te doen van een relatie die “iets oplevert” voor de zaak, denk maar aan collega’s die competent zijn en dat toevoegen aan de organisatie, maar een slechte houding er op na houden. Op de korte termijn ontstaat er een gat als afscheid van zo iemand moet worden genomen, maar het aan boord houden is een minstens net zo groot risico: het klimaat rondom zo’n persoon wordt op de lange duur giftig.

Dat gif werkt als volgt: iedereen rondom zo’n persoon gaat zich aanpassen. Er is immers geen basis van vertrouwen, dus je zult jezelf veilig koest gaan houden en “ gewoon je werk zo goed mogelijk doen” of meegaan in eenzelfde soort gedrag. Dat zijn immers de opties om niet in conflict te raken. En beide opties zijn niet erg opbouwend voor een organisatie. Je wilt juist mensen die hun nek durven uitsteken, die hun ideeën en talenten niet onder het maaiveld hoeven steken, maar zich veilig voelen.

Leiderschap heeft alles te maken met een striptease op de werkvloer. Juist omdat de leiding van een organisatie zich bewust zou moeten zijn van de noodzaak dat er op de werkvloer een open klimaat heerst. En in zo’n klimaat is er geen ruimte voor schaamte, maar voor openheid. Niet voor angst, maar voor initiatief en verantwoordelijkheid. Ruimte, voor een striptease op de werkvloer.